|
2005-09-26
Nowe obowiązki informacyjne i szkoleniowe agentów ubezpieczeniowych
Sejm
na posiedzeniu w dniu 18 lutego 2005 r. uchwalił ustawę o zmianie
ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym oraz niektórych innych ustaw.
Nowelizacja
ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym weszła w życie, z pewnymi
wyjątkami, po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Zmieniona treść ustawy dotyczy, między innymi, obowiązków informacyjnych i szkoleniowych agentów ubezpieczeniowych oraz brokerów
Najważniejsze z dokonanych zmian w powyższym zakresie są następujące:
1. Zmianie uległa treść art. 4 ustawy poprzez dodanie dodatkowych przepisów 4a . 4c.
Przepis
art. 4a ustawy wprowadza dla pośredników ubezpieczeniowych oraz osób
przy pomocy których wykonują oni czynności agencyjne lub brokerskie,
obowiązek określonego co do formy, sposobu przekazywania informacji
dotyczących pośrednika ubezpieczeniowego, osobom poszukującym ochrony
ubezpieczeniowej lub klientom agenta albo brokera.
Otóż informacje
te, których zakres przewidziany jest w dalszych przepisach ustawy,
powinny być przekazywane pisemnie lub za pomocą innego trwałego nośnika
informacji dostępnego dla poszukującego ochrony ubezpieczeniowej lub
klienta.
Ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym nie zawiera własnej definicji . trwałego nośnika informacji..
Definicji tego pojęcia nie zawiera też żadna z czterech ustaw ubezpieczeniowych.
Dlatego
też dokonując wykładni tego pojęcia należy zastosować reguły wykładni
systemowej, traktując ubezpieczeniowe prawo wspólnotowe UE, jako część
jednolitego systemu prawa ubezpieczeniowego obowiązującego wszystkie
podmioty prowadzące działalność ubezpieczeniową na terenie Jednolitego
Rynku UE.
W tym zakresie odwołać się trzeba do najbliższej
możliwej definicji tego pojęcia, jaka zamieszczona jest w art. 2 pkt.
12 Dyrektywy 2002/92/WE.
Odwołanie to jest tym bardziej
zasadne, że treść art. 4a ustawy jest wiernym przeniesieniem do ustawy
o pośrednictwie ubezpieczeniowym normy prawnej art. 13 Dyrektywy.
W
rozumieniu definicji .trwałego nośnika informacji. zawartej w
Dyrektywie, pojęcie to oznacza, każde urządzenie służące klientowi do
przechowywania informacji adresowanych osobiście do niego, z
możliwością łatwej ich identyfikacji w okresie czasu stosownym do ich
przeznaczenia, pozwalające na niezmienione ich odtworzenie w
przyszłości.
Dyrektywa przez trwały nośnik informacji nakazuje
uważać w szczególności dyskietki: CD ROM, DVD i twarde dyski komputerów
osobistych, w których przechowywana jest poczta e-mailowa, ale
wykluczona jest witryna internetowa, jeśli nie spełnia ona kryteriów
.trwałego nośnika..
Należy zwrócić uwagę, że zarówno w ustawie,
jak też w Dyrektywie, nie chodzi o trwały nośnik informacji, służący do
jej przekazania, będący w posiadaniu pośrednika ubezpieczeniowego lecz
o nośnik dostępny dla klienta.
Oznacza to, iż
obowiązek ustawowy sposobu przekazywania informacji przez pośrednika
nie będzie spełniony, jeżeli pośrednik informacje przekażę na nośniku
CD ROM a nośnik ten nie będzie dostępny dla klienta, gdyż nie posiada
on odpowiedniego sprzętu ( komputera ) do odtworzenia informacji
zawartej na użytym przez pośrednika nośniku.
Informacje mają być przekazywane w sposób jasny, dokładny i zrozumiały.
Użyte określenia jakości informacji są określeniami ocennymi i mogą stwarzać problemy dla praktyki.
Należy
dodać, iż przekazywane informacje mają być jasne i zrozumiałe dla
poszukującego ochrony ubezpieczeniowej lub klienta a nie dla agenta czy
brokera.
Powyższe stwierdzenie z pozoru jest oczywiste lecz należy
zwrócić uwagę, iż podany sposób przekazania informacji przez agenta lub
brokera jest obowiązkiem ustawowy.
Zarzut niejasnego lub
niezrozumiałego przekazania informacji zgłoszony przez osobę
poszukującą ochrony ubezpieczeniowej lub ubezpieczonego jest zarzutem
naruszenia ustawy. Czynność prawna sprzeczna z ustawa jest nieważna,
zgodnie z art. 58 K.c.
Jeżeli post factum miałoby się okazać, iż
czynności informacyjne agenta lub brokera były nieważne, a brak tych
czynności mógł mieć istotny wpływ na fakt zawarcia umowy ubezpieczenia,
to wówczas umowa ubezpieczenia mogła by zostać uznana jako nieważna.
Tak
więc sposób przekazania informacji nie jest sprawą dodatku do czynności
agencyjnych lub brokerskich, lecz może decydować o skutku finalnym tych
czynności, jakim jest zawarcie lub wykonanie umowy ubezpieczenia.
W
związku z powyższym wskazanym jest aby poszukujący ochrony
ubezpieczeniowej lub klient, także pisemnie potwierdzał agentowi lub
brokerowi, iż otrzymał przekazaną informację i że informacja ta jest
dla niego jasna i zrozumiała.
Regułą jest, iż informacje o jakich mowa muszą być przekazane w formie pisemnej lub innego trwałego nośnika informacji.
Wyjątkowo
informacje te mogą być przekazane w formie ustnej, gdy takiego sposobu
przekazania informacji żąda osoba, poszukująca ochronny
ubezpieczeniowej lub klient albo jeżeli okoliczności zawierania umowy
ubezpieczenia nie pozwalają na przekazanie informacji w formie pisemnej
lub na innym trwałym nośniku informacji.
Ten wyjątkowy sposób
przekazania informacji ( np. ustny ) nie zwalnia agenta lub brokera
ubezpieczeniowego od niezwłocznego, po zawarciu umowy ubezpieczenia,
przekazania informacji, o jakich mowa, w formie pisemnej lub na innym
trwałym nośniku informacji.
Obowiązki ustawowe dostarczenia
osobie poszukującej ochrony ubezpieczeniowej lub klientowi, informacji
o pośredniku ubezpieczeniowym, nie mają zastosowania w odniesieniu do
umów ubezpieczenia dotyczących . dużych ryzyk . ,w rozumieniu art. 2
pkt. 2 ustawy z 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej oraz w
odniesieniu do umów reasekuracji.
Informacjami, które mają
być dostarczone klientowi, są informacje wymienione w art. 12 ust. 2.,
art. 13 ust. 1 pkt. 4 i 4a, art. 13 ust. 2, art. 26 ust. 1 pkt. 1, 2 i
4, art. 26 ust. 2 ustawy.
Są to następujące informację:
Art. 12 ust. 2 . dotyczy informacji, jakie zasadniczo powinny znajdować się w pełnomocnictwie agenta.
1. zakres działalności agenta ubezpieczeniowego, ze wskazaniem działu i grup ubezpieczeń ,
2. wysokość maksymalnej sumy ubezpieczenia na jaką agent ubezpieczeniowy może zawrzeć jedną umowę ubezpieczenia,
3. obszar działalności agenta ubezpieczeniowego.
Art.
13 ust. 1 pkt. 4 i 4a . zgodnie z tymi przepisami agent ubezpieczeniowy
ma obowiązek powiadomić osobę poszukująca ochrony i klienta pisemnie
lub na innym nośniku trwałej informacji o:
1. czy działa na
rzecz jednego, czy wielu zakładów ubezpieczeń i na żądanie wymienionych
osób poinformować je o nazwach zakładów ubezpieczeń na rzecz których
wykonuje działalność agencyjną,
2. firmie, pod którą wykonuje działalność agencyjną, oraz adresie siedziby,
3. wpisie do rejestru pośredników ubezpieczeniowych i sposobie sprawdzenia wpisu do rejestru,
4.
posiadanych akcjach albo udziałach zakładu ubezpieczeń uprawniających
do, co najmniej 10 % głosów na walnym zgromadzeniu albo zgromadzeniu
wspólników oraz w przypadku agenta ubezpieczeniowego będącego osobą
prawną, o akcjach lub udziałach agenta ubezpieczeniowego posiadanych
przez zakład ubezpieczeń, uprawniających do, co najmniej 10 % głosów na
walnym zgromadzeniu albo zgromadzeniu wspólników.
Art. 26 ust. 1, 2 i 4 - informacje brokerskie.
1. informacje o firmie pod którą broker wykonuje działalność brokerską,
2. adresie i siedzibie firmy brokerskiej,
3. rejestrze pośredników ubezpieczeniowych, do którego broker jest wpisany i sposobie sprawdzenia wpisu do rejestru,
4.
pisemna porada w oparciu o rzetelną analizę ofert w liczbie
wystarczającej do opracowania rekomendacji najwłaściwszej umowy
ubezpieczenia wraz z pisemnym uzasadnieniem podstawy rekomendacji,
5.
informacja o posiadanych akcjach albo udziałach zakładu ubezpieczeń
uprawniających do co najmniej 10 % głosów na walnym zgromadzeniu albo
zgromadzeniu wspólników oraz, w przypadku brokera będącego osobą
prawną, o akcjach albo udziałach brokera ubezpieczeniowego posiadanych
przez zakład ubezpieczeń, uprawniających do co najmniej 10 % głosów na
walnym zgromadzeniu albo zgromadzeniu wspólników.
2. Nowelizacja
ustawy likwiduje obowiązki doskonalenia umiejętności zawodowych przez
agentów i brokerów ubezpieczeniowych nałożone na nich przepisami art.
13 ust.1 pkt. 5 i art. 26 ust. 1 pkt. 5 ustawy.
Zamiast
tych obowiązków dokształcających, ustawa wprowadza dla niektórych osób
obowiązek odbycia szkolenia, prowadzonego przez zakład ubezpieczeń i
zakończonego zdanym egzaminem, przewidziany dotychczas przez art. 9
ust. 5 wyłącznie dla osób fizycznych wykonujących czynności agencyjne.
Zgodnie ze zmienionym art. 9 ustawy powyższy obowiązek szkoleniowy dotyczy:
1. osób fizycznych wykonujących czynności agencyjne . tak jak dotychczas,
2. agentów ubezpieczeniowych będących osobami fizycznymi,
3.
agentów ubezpieczeniowych . osób fizycznych, którzy są wspólnikami
spółek nie posiadających osobowości prawnej ( np. spółek cywilnych ),
4.
agentów ubezpieczeniowych . osób prawnych, jeżeli są oni wspólnikami
spółek nie posiadających osobowości prawnej ( w takim przypadku co
najmniej połowa członków zarządu osoby prawnej będącej agentem
ubezpieczeniowym musi spełniać obowiązek szkoleniowy, o jakim mowa ),
5. agentów ubezpieczeniowych . osób prawnych co najmniej połowa członków zarządu musi spełniać powyższy obowiązek szkoleniowy.
Ponadto
wymienieni agenci ubezpieczeniowi musza spełniać wszystkie inne warunki
wymienione w art. 9 ust. 1 ustawy, przewidziane dotychczas dla osób
fizycznych wykonujących czynności agencyjne, to znaczy wymienieni
agenci muszą:
1. posiadać pełną zdolność do czynności prawnych,
2. nie być prawomocnie skazanym za umyślne przestępstwo wymienione w art. 9 ust. pkt. 2 lit. a . h,
3. dawać rękojmie należytego wykonywania czynności agencyjnych,
4. posiadać co najmniej średnie wykształcenie.
W
przypadku agentów ubezpieczeniowych, będących osobami fizycznymi,
działającymi samodzielnie lub jako wspólnicy spółek nie posiadających
osobowości prawnej . wszyscy muszą spełniać podane wyżej warunki.
W
przypadku gdy wspólnikiem spółki nie posiadającej osobowości prawnej (
agenta ) jest osoba prawna, to połowa członków zarządu tej osoby
prawnej musi spełniać wymienione warunki.
W przypadku gdy agentem
jest osoba prawna ( np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ) to co
najmniej połowa członków zarządu tej spółki, musi spełniać warunki art.
9 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z art. 8 ustawy (
przepisy przejściowe ) agenci ubezpieczeniowi zarejestrowani przed
dniem wejścia w życie ustawy, którzy nie spełnią warunku posiadania
pełnej zdolności do czynności prawnych, nie dają rękojmi wykonywania
czynności agencyjnych lub nie odbyli szkolenia prowadzonego przez
zakład ubezpieczeń zakończonego zdanym egzaminem, maja obowiązek
dostosować się do tych warunków w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia
w życie ustawy pod rygorem wygaśnięcia umowy agencyjnej.
Agenci
ubezpieczeniowi zarejestrowani przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy, mogą nie spełniać warunki niekaralności za przestępstwa
wymienione w art. 9 ust. 1 pkt. 2 ustawy, jeżeli prawomocny wyrok
skazujący zapadł przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej.
Agenci
ubezpieczeniowi zarejestrowani przed dniem wejścia w życie ustawy
nowelizacyjnej mogą też nie spełniać warunku posiadania średniego
wykształcenia.
3. Ustawa nowelizacyjna wprowadza także, w
dodanym art. 4c., obowiązki szkoleniowe dla wszystkich osób
wykonujących czynności agencyjne albo czynności brokerskie.
Obowiązki
te są niezależne od obowiązku spełniania przez osoby fizyczne,
wykonujące czynności agencyjne, warunku odbycia szkolenia prowadzonego
przez zakład ubezpieczeń zakończonego zdanym egzaminem ( art. 9 ust. 1
pkt. 5 ustawy ).
Przepis art. 4c. wprowadza obowiązek odbycia przez osoby fizyczne raz na trzy lata szkolenia zawodowego.
Szkolenie
zawodowe polega na odbyciu odpowiedniej liczby godzin zajęć i jest
zakończone wydaniem przez podmiot przeprowadzający szkolenie dokumentu,
poświadczającego odbycie szkolenia.
Szczegóły szkoleń określa
rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 lipca 2005 r. w sprawie
przeprowadzania szkoleń zawodowych osób wykonujących czynności
agencyjne lub czynności brokerskie ( Dz. U. Nr 125, poz. 1051 ).
Należy
mieć na uwadze, że w przypadku agentów wykonujących czynności
agencyjne, jako osoba fizyczna, powyższy obowiązek szkoleniowy też ich
dotyczy, niezależnie od obowiązku odbycia szkolenia przeprowadzonego
przez zakład ubezpieczeń i zakończonego zdanym egzaminem.
Niezależnie
od obowiązków szkoleniowych w zakresie doskonalenia wiedzy trzeba
pamiętać, iż zmiany został także zakres szkoleń dla osób ubiegających
się o wykonywanie czynności agencyjnych.
Zmiany powyższe wprowadziło
rozporządzenie Ministra Finansów Finansów dnia 7 lipca 2005 r. w
sprawie minimalnego zakresu szkolenia osób ubiegających się o
wykonywanie czynności agencyjnych oraz zakresu obowiązujących tematów
egzaminu i trybu jego przeprowadzania ( Dz. U. Nr 125, poz. 1053 ).
jz
|
|
 |
|
Aktualności
Partnerzy technologiczni
|
|
 |
|
